Waszyngton
Współrzędne: 38°53'42" N 77°02'12" W
| Waszyngton | |||||
|
|||||
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
||||
| Stan | Dystrykt Kolumbii | ||||
| Położenie | 38°53' N 77°02' W |
||||
| Powierzchnia - całkowita - wód |
177 km² 18 km² |
||||
| Populacja (2005) - liczba ludności - gęstość |
582 049 3 481 os./km² |
||||
| Strefa czasowa | UTC-5 | ||||
| Miasta partnerskie |  Ateny (Grecja)
|
||||
|
Położenie na mapie kraju
  Waszyngton
|
|||||
| Strona internetowa | |||||
.svg.html){kind=small}
Waszyngton, Dystrykt Kolumbii (ang. Washington D.C., District of Columbia) - stolica Stanów Zjednoczonych. Położony jest pomiędzy stanami Maryland i Wirginia, na lewym brzegu rzeki Potomak, przy ujściu rzeki Anacostia, z którą uchodzą wspólnie do zatoki Chesapeake. W 2000 liczył 572 tys. mieszkańców. Jest częścią obszaru metropolitalnego Waszyngton-Baltimore, który ma 7,6 mln mieszkańców (2000).
Miasto zostało założone ustawą Kongresu w 1790 roku w centrum utworzonego tym samym aktem prawnym Dystryktu Kolumbii (District of Columbia). Zostało nazwane na cześć Jerzego Waszyngtona, pierwszego prezydenta USA. Waszyngton jest zazwyczaj nazywany przez jego mieszkańców DC albo The District, gdyż obecnie miasto całkowicie wypełnia Dystrykt Kolumbii. Z tego też powodu nie ma oddzielnych szczebli władzy na poziomie dystryktu i miasta. Jedyny samorząd lokalny to Government of the District of Columbia, kierowany przez burmistrza Dystryktu Kolumbii, którym obecnie jest Adrian M. Fenty.
Dystrykt Kolumbii to wydzielony okręg stołeczny. Nie jest częścią żadnego z amerykańskich stanów, jest za to rządzony ze szczebla federalnego, z pewną ograniczoną formą samorządu lokalnego.
Na początku dystrykt został wytyczony w kształcie kwadratu o powierzchni 100 mil kwadratowych. Mniej więcej w środku tego kwadratu znalazły się główne budynki rządowe. Na obszarze dystryktu znajdowało się miasteczko Waszyngton - stolica Stanów Zjednoczonych, i wcześniej istniejące miasteczka Georgetown i Alexandria.
W 1846 część na południowo-zachodnim brzegu rzeki Potomac, w tym miasto Alexandria, została odłączona od dystryktu i zwrócona stanowi Wirginia, zmniejszając powierzchnię dystryktu do 61 mil kwadratowych. W 1878 ekskluzywny Georgetown stał się częścią Waszyngtonu i tym samym miasto wypełniło całkowicie granice dystryktu (aczkolwiek Georgetown działało jak samodzielne miasto do 1895).
Spis treści |
[edytuj] Historia
- 1783 - Kongres postanowił utworzyć stałą siedzibę rządu Stanów Zjednoczonych.
- 1790 - prezydent George Washington podpisał uchwałę Kongresu określającą lokalizację nad rzeką Potomac oraz termin przeniesienia siedziby rządu. Dokładną lokalizację wybrał sam prezydent.
- czerwiec 1800 - przeniesienie stolicy Stanów Zjednoczonych z Filadelfii do Waszyngtonu
- 24 sierpnia 1814 - miasto na krótko opanowane, splądrowane i spalone przez Brytyjczyków podczas wojny brytyjsko-amerykańskiej
- 1961 - przyznanie mieszkańcom Dystryktu prawa uczestniczenia w wyborach prezydenckich (dla uniknięcia walki politycznej pierwotnie nie przyznano mieszkańcom Waszyngtonu praw wyborczych)
- 1973 - pierwsze wybory burmistrza i rady miejskiej w Dystrykcie
- 1990 - Marion Barry, burmistrz (mayor) Waszyngtonu o 12. letnim stażu skazany na 6 miesięcy w więzieniu federalnym za posiadanie kokainy po tym, gdy został sfilmowany ukrytą kamerą, paląc crack w lokalnym hotelu (w 1994 Barry ponownie wybrany burmistrzem - do 1999)
Pennsylvania Avenue łączy centralne miejsca w Waszyngtonie:
- położoną na wzgórzu Kapitol siedzibę Kongresu Amerykańskiego (Senatu oraz Izby Reprezentantów)
- siedzibę Sądu Najwyższego Stanów Zjednoczonych (ang. Supreme Court)
- Biały Dom oraz leżące w jego pobliżu budynki administracji, jednak bez Pentagonu, który położony jest po drugiej stronie Potomaku, poza Dystryktem.
[edytuj] Zabytki i atrakcje turystyczne
Waszyngton jest miejscowością o historycznym znaczeniu, która ściśle jest związana z historią Stanów Zjednoczonych.
W odróżnieniu od większości amerykańskich miast w Waszyngtonie nie ma drapaczy chmur, konieczność utrzymania niskiej zabudowy ustalono już na początku XX wieku.
W stolicy USA mieści się wiele ważnych i prestiżowych instytucji:
- Biblioteka Kongresu (Library of Congress, LoC)
- Institut Smithsona z licznymi muzeami i instytutami naukowymi
- Carnegie Institute
- National Archives and Records Administration
- Uniwersytet Georgetown
- World Bank
Świątynie:
- Bazylika Niepokalanego Poczęcia
- Washington National Cathedral
- Katedra św. Mateusza
- Komisariat Ziemi Świętej
Znane waszyngtońskie muzea:
- National Museum
- National Gallery of Art
- Corcoran Museum of Art
- John F. Kennedy Center for the Performing Arts
- International Spy Museum
- National Building Museum
- United States Holocaust Memorial Museum
Pomniki:
- Albert Einstein Memorial
- Franklin Delano Roosevelt Memorial
- Jefferson Memorial
- Pomnik Weteranów Wojny w Korei
- Pomnik Lincolna
- Vietnam Veterans Memorial
- Pomnik Waszyngtona
Inne:
Po drugiej stronie rzeki Potomak w stanie Wirginia znajduje się cmentarz Arlington z grobem nieznanych żołnierzy.
[edytuj] Skomplikowany problem polityczny
Dopiero w latach 60. przyznano dystryktowi prawo do głosowania w wyborach na prezydenta USA. Dystrykt otrzymał wtedy trzy głosy elektorskie, czyli tyle, do ilu był upoważniony, mając odpowiadającą liczbie jego mieszkańców ilość kongresmanów i senatorów. Delegat D.C. w Kongresie nie ma prawa głosu.
Niektórzy politycy, w tym Bill Clinton chcieli dać Waszyngtonowi prawa stanowe, z zachowaniem obecnego statusu. Łączyłoby to się z prawem do posiadania senatorów i głosującego delegata w Izbie Reprezentantów. Próby te spełzły jednak na niczym. Zaważył tu sprzeciw republikanów, którzy nie chcieli mieć nowych demokratycznych kongresmanów i senatorów (stolica USA zawsze, nawet w latach takich klęsk politycznych jak w latach 1972 i 1984, głosowała na Partię Demokratyczną). Mieszkańcy stolicy, niezadowoleni z tego stanu rzeczy, podczas ostatnich wyborów wybrali symbolicznych "senatorów z cienia".
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Mapy i zdjęcia lotnicze Stanów Zjednoczonych
- Mapa ulic z Google Maps
- Zdjęcie lotnicze lub mapa topograficzna z TerraServer-USA
- Zdjęcie satelitarne z Google Maps i Microsoft Virtual Earth
|
|||||||||||||
![Grafika:New Mexico state seal.png [pl]](/pl/wiki/Grafika:New_Mexico_state_seal.png.html){kind=link}